سختی ‌گیر آب

به مجموع غلظت یون‌های کلسیم و منیزیم در آب اصطلاحاً سختی کل می‌گوییم. سختی گیر دستگاهی است که با استفاده از رزین‌های تعویض یونی، یون‌های کلسیم و منیزم یا سختی کل را از جریان آب سخت حذف می‌کند. معمولاً رزین در یک مخزن از جنس فایبرگلاس یا فولاد ریخته می‌شود و آب از داخل مخزن عبور می‌کند. به این مجموعه اصطلاحاً دستگاه سختی گیر می‌گوییم. قیمت این دستگاه به پارامترهای زیادی از جمله جنس بدنه مخزن، ظرفیت مخزن، حجم رزین، اتومات یا نیمه اتوماتیک بودن شیر دستگاه و کیفیت رزین بستگی دارد. 

مخزن سختی گیر که به شکل استوانه است، به لحاظ جنس بدنه یا مخزن در دو دسته فلزی و فایبرگلاس طراحی و تولید می‌گردد. شرکت مهتاب گستر توانایی تولید انواع سختی گیرهای رزینی که پاسخگوی نیاز شما باشد را دارد و در همین راستا محصولات زیادی از جمله مدل‌های خانگی، دستگاه رسوب گیر پکیج و سیستم تصفیه آب موتورخانه را بنا به سفارش مشتریان در دو نوع فایبرگلاس یا فلزی تولید و به بازار عرضه می‌کند.

جنس بدنه، نوع سیستم کنترل کننده و ظرفیت دستگاه، پارامترهای موثر در قیمت سختی گیر هستند. ازران‌ترین سختی گیر حدود 300 دلار به فروش می‎‌رسد. قیمت گران‌ترین سختی گیر هم بالغ بر 15.000 دلار است. سختی گیر با شیر تمام اتوماتیک و بدنه فلزی معمولاً گران‌تر از انواع دیگر است. خریداران محترم در صورت تمایل به آگاهی ار آخرین و به روزترین قیمت انواع دستگاه‌های صنعتی می‌توانند با مراجعه به صفحه ارتباط با ما، با کارشناسان شرکت مهتاب گستر تماس برقرار کنند.

انواع سختی گیر از نظر جنس بدنه

انواع سختی گیر آب از نظر جنس بدنه به‌طور کلی شامل سختی‌گیر فلزی (کربن استیل)، استنلس استیل و FRP یا فایبرگلاس تقویت‌شده می‌شوند. سختی‌گیرهای فلزی استحکام بالایی داشته و برای فشار و ظرفیت‌های بالا در صنایع سنگین استفاده می‌شوند. مدل‌های استنلس استیل به دلیل مقاومت بسیار خوب در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی، گزینه‌ای مناسب برای صنایع غذایی و دارویی هستند. سختی‌گیرهای FRP وزن کم، نصب آسان و قیمت اقتصادی‌تری داشته و در کاربردهای صنعتی و تأسیساتی بسیار پرکاربردند.

سختی گیر فایبرگلاس

سختی گیر فایبرگلاس یکی از بهترین تجهیزات تصفیه آب برای کاهش سختی و حذف املاح مضر مانند کلسیم و منیزیم است. این نوع سختی گیر به دلیل بدنه مقاوم فایبرگلاس، وزن سبک و مقاومت بالا در برابر خوردگی، گزینه‌ای ایده‌آل برای کاربردهای صنعتی و خانگی محسوب می‌شود. سختی گیر فایبرگلاس رزینی با افزایش عمر تجهیزات، کاهش رسوب‌گذاری و بهبود کیفیت آب، نقش مهمی در صرفه‌جویی هزینه‌های نگهداری دارد. نصب آسان، قیمت مناسب و راندمان بالا از مزایای اصلی آن است.

سختی گیر فلزی یا گالوانیزه

این نوع سختی گیر از ورق گالوانیزه گرم یا آهن ST37 تولید می‌شود و در کارخانه تحت تست فشار تا 20 بار قرار می‌گیرد. مدل‌های مختلف آن برای کاربردهای متنوع، فشار کاری 4 تا 7 بار را به‌خوبی تحمل می‌کنند. سختی گیرهای گالوانیزه به دلیل استحکام بالا، گزینه‌ای مناسب برای ظرفیت‌های بالا هستند و در ظرفیت‌های پایین صرفه اقتصادی ندارند. با پیشرفت فناوری، سختی گیر فلزی طرح FRP وارد بازار شد که مقاومت عالی در برابر خوردگی، شرایط آب‌وهوایی و کاربردهای نیازمند آب بهداشتی سالم را فراهم می‌کند.

مشخصات فنی سختی گیر فلزی

1. استفاده از ورق گالوانیزه گرم ایرانی یا فولاد کربنی با پوشش رنگ اپوکسی مقاوم
2. به‌کارگیری استریتر طرح پرموتیت آمریکا جهت افزایش راندمان عملکرد
3. استفاده از بوشن‌ها با ضخامت مناسب و استاندارد
4. طراحی فلنچ دریچه‌های دسترسی با ضخامت ۲۰ میلی‌متر
5. نصب شیر سولو ولو مرغوب ایرانی و در صورت سفارش، شیرهای اتومات یا نیمه‌اتومات
6. اجرای لوله‌کشی کامل، اصولی و بدون درز
7. نصب شیرهای ورودی و خروجی
8. تعبیه شیرهای نمونه‌برداری در مسیر ورودی و خروجی
9. نصب دو عدد مانومتر در مسیر ورودی و خروجی جهت کنترل فشار
10. نصب شیر هواگیری برای افزایش ایمنی و کارایی سیستم

سختی گیر رزینی یا تعویض یونی چیست؟

سختی گیر رزینی دستگاهی است که با استفاده از فرآیند تبادل یون، سختی آب را به‌طور مؤثر کاهش می‌دهد. در این سیستم، رزین‌های تبادل یونی یون‌های سخت مانند کلسیم و منیزیم را جذب کرده و به‌جای آن‌ها یون سدیم آزاد می‌کنند. یون سدیم در آب پایدار بوده و باعث ایجاد رسوب نمی‌شود. به همین دلیل این نوع آب به‌عنوان آب نرم شناخته می‌شود. استفاده از سختی گیر رزینی موجب افزایش عمر تجهیزات، کاهش رسوب‌گذاری و بهبود کیفیت آب می‌گردد.

مزایای سختی گیر رزینی

سختی گیر رزینی موجب حذف یون‌های سخت کلسیم و منیزیم از آب می‌شود. با این روش تمام آب ورودی به دستگاه، نرم می‌گردد و آب خروجی دیگر رسوب به همراه نخواهد داشت؛ بنابراین، باعث آسیب به مصارف و بخش‌های گوناگون نمی‌شود. اما سختی گیرهای الکترونیکی، مغناطیسی و اولتراسونیک، تنها مانع ته نشینی و رسوب یون‌ها در آب می‌شوند. این سیستم‌های تصفیه آب بر روی لوله ورودی آب تجهیزاتی همچون مبدل‌ حرارتی، دیگ بخار، برج خنک کننده و منبع کویل دار نصب می‌گردند.

این رسوب‌زداها فقط قادر به ارسال امواج مافوق صوت با برد ۱۵۰ تا ۱۰۰۰متر هستند؛ بنابراین مناسب سیستم‌های تأسیساتی که مسیر لوله‌ کشی در متراژ طولانی را طی کرده‌اند، هستند. مورد دیگر اینکه سختی گیر رزینی قادر به حذف سختی کمتر از 700ppm است که اصولاً سختی آب مورد استفاده در تجهیزات صنعتی و خانگی کمتر از این مقدار است؛ لذا استفاده از این دستگاه برای شیرین‌سازی آب امری اشتباه است و قطعاً هزینه‌ای که می‌کنید هدر خواهد رفت و به نتیجه مطلوب نخواهید رسید.

تعریف آب سخت

آب سخت آبی است که حاوی رسوبات معدنی از قبیل بی کربنات‌ها، یون‌های کلسیم و منیزیم است. این مواد معدنی در مسیر حرکت آب بوده و در آب حل شده‌اند. انحلال پذیری مواد از 0.001 تا 100 گرم بر لیتر متفاوت است و در این میان محلول نمک‌های کلسیم، منیزیم و آهن موجب سختی آب می‌شوند. در آب‌های طبیعی، معمولاً غلظت کلسیم دو برابر منیزم است، در حالی که در آب دریا منیزم حدود 5 برابر کلسیم است. میزان سختی آب بر حسب میلی گرم بر لیتر (mg/l) بیان می‌شود.

از ساده‌ترین اثرات وجود سختی در آب می‌توان به کف نکردن شوینده‌ها، کاهش عملکرد ماشین‌های لباسشویی و ظرفشویی، دیرپز شدن مواد غذایی و رسوب بر روی شیشه اشاره کرد. همانطور که در تصویر زیر قابل مشاهده است، عبور طولانی مدت آب سخت از لوله و اتصالات موجب رسوب گرفتگی آنها خواهد شد و دبی و فشار آب کاهش خواهد یافت. وجود مواد معدنی در آب آشامیدنی برای بدن ضروری است اما اگر از حد مجاز آن بگذرد باعث بروز بیماری‌های قلبی عروقی، دیابت، بیماری‌های عصبی و اختلال در عملکرد کلیه خواهد شد.

انواع سختی آب

• سختی موقت (Temporary Hardness): نمک‌های منیزیم بی‌کربنات و کلسیم بی‌کربنات در آب ترکیبات ناپایداری هستند. این نمک‌ها در اثر حرارت دادن و جوشاندن آب به منیزیم کربنات و کلسیم کربنات تبدیل می‌شوند و رسوب می‌کنند. به مجموع غلظت این دو نمک، اصطلاحاً سختی موقت و یا سختی کربناتی می‌گوییم.

• سختی دائم (Permanent Hardness): نمک‌های منیزیم کلرید، منیزیم سولفات، منیزیم نیترات، کلسیم کلرید، کلسیم سولفات و کلسیم نیترات در آب، سختی دائم و یا سختی غیرکربناتی را تشکیل می‌دهند.

• سختی کل: سختی کل (Total Hardness) مجموع سختی موقت و سختی دائم آب است. همانطور که در بالا هم اشاره کردیم، موارد متعددی برای تشخیص سختی در آب وجود دارد؛ مانند وجود رسوبات بر روی لوله‌های آب و شیرآلات، ایجاد رسوب بر روی کاشی و سرامیک، کف نکردن صابون، لکه‌های باقیمانده بر روی ظروف. البته اینها مواردی است که می‌تواند به‌طور حدودی ما را در تشخیص سختی آب راهنمایی کند؛ ولی برای تشخیص دقیق میزان سختی موجود در آب بهترین روش آزمایش نمونه آب در آزمایشگاه است.

روش اندازه‌گیری سختی آب

برای این کار نیاز است حدود یک لیتر آب مجموعه را در ظرف‌های مخصوص و استریل به آزمایشگاه ارسال نمایید تا بر اساس استاندارهای جهانی، مقادیر عناصر مختلف موجود در اّب مشخص شود تا بتوان با استفاده از آن، سختی گیر مناسب را انتخاب نمود. در واقع بهترین روش برای انتخاب ظرفیت مناسب سختی گیر، گزارش آزمایشگاه از آب مصرفی است. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم با ارسال اصل یا تصویر برگه آزمایش آب برای شرکت مهتاب گستر، طراحی و ساخت سختی گیر مناسب با پروژه خود را به کارشناسان این شرکت بسپارید.

دسته بندی آب بر حسب سختی

1. آب نرم (Soft Water): آبی که میزان سختی آن بین 5 تا 60 میلی‌گرم بر لیتر است.
2. آب متوسط (Moderately Hard Water): آبی که میزان سختی آن بین 60 تا 120 میلی‌گرم بر لیتر است.
3. آب سخت (Hard Water): آبی که میزان سختی آن بین 120 تا 180 میلی‌گرم بر لیتر است.
4. آب خیلی سخت (Very Hard Water): آبی که میزان سختی آن از 180 میلی‌گرم بر لیتر بیشتر است.

واحد اندازه گیری یا سنجش سختی آب در کشورهای مختلف عبارتند از:

1. در فرانسه هر واحد سختی برابر است با یك گرم گربنات كلسیم در 100 لیتر آب (10 میلی‌گرم در لیتر)
2. در کشور انگلیس برابر است با یك گرم كربنات كلسیم در 70 لیتر آب (14.3 میلی‌گرم در لیتر)
3. در ایران و آمریكا برابر است با یك گرم كربنات كلسیم در 100 لیتر آب (1 میلی‌گرم در لیتر)
4. یك گرم كربنات كلسیم در 56 لیتر آب (17.8 میلی‌گرم در لیتر) در آلمان به عنوان واحد سختی آب شناخته می‌شود. 

روش‌های حذف سختی یا نرم‌کردن آب

روش‌های متعددی برای تصفیه آب سخت وجود دارد که در آن‌ها از اصول مختلفی مانند جداسازی املاح کلسیم و منیزیم با استفاده از مواد شیمیایی، تبدیل یون‌های کلسیم و منیزیم به سدیم و همچنین روش‌های مغناطیسی استفاده می‌شود. با توجه به این فرآیندها، امروزه تجهیزات متنوعی برای حذف سختی آب طراحی و تولید شده‌اند که هرکدام متناسب با نوع کاربرد، ظرفیت موردنیاز و کیفیت آب ورودی مورد استفاده قرار می‌گیرند:

1. سختی گیر رزینی تصفیه آب
2.  فیلتر کربن اکتیو که به منظور گرفتن بو از آب مورد استفاده قرار می‌گیرد.
3. سیستم اسمز معکوس یا آب شیرین کن صنعتی
4. سختی گیر موتورخانه الکترومغناطیسی
5. سیستم رسوب‌زدای الکترونیکی

طرز کار سختی گیر رزینی

آب سخت حاوی یون‌های کلسیم (⁺Ca²) و منیزیم (⁺Mg²) و تا حدودی آهن (⁺Fe²⁺ یا ⁺Fe³) از خط اصلی تامین می‌شود، از بای پس عبور می‌کند، وارد شیر سختی گیر شده و به درون مخزن رزین هدایت می‌شود. سپس از طریق آب پخش کن یا نازل‌هایی که در کف مخزن نصب شده با دانه‌های رزین که با یون‌های سدیم (⁺Na) و موارد نادر یون‌های پتاسیم (⁺K) اشباع شده، برخورد می‌کند.

دانه‌های ریز رزین تبادل یونی وظیفه دارند یون‌های سخت آب را از طریق فرآیندی به نام تبادل یونی با یون سدیم جایگزین کنند. از آن‌جایی که در این فرآیند، کاتیون‌ها با یکدیگر تعویض می‌شوند، به آن تبادل کاتیونی گفته می‌شود و رزین مورد استفاده نیز با عنوان رزین کاتیونی شناخته می‌گردد. این فرآیند نقش اصلی در کاهش سختی آب و جلوگیری از رسوب‌گذاری دارد. واکنش شیمیایی و نمای شماتیک فرآیند نرم‌سازی آب در تصویر فوق به‌صورت واضح قابل مشاهده است.

اجزای سختی گیر رزینی

سختی‌گیر رزینی از اجزایی مانند مخزن رزین، شیر کنترل (دستی یا اتوماتیک)، رزین تبادل یونی، مخزن نمک (برای احیا)، نازل توزیع‌کننده و لوله‌های ورودی و خروجی تشکیل شده است. رزین‌ها یون‌های سختی مثل کلسیم و منیزیم را جذب و با یون سدیم جایگزین می‌کنند. شیر کنترل، عملیات شست‌وشو و احیا را مدیریت می‌کند تا عملکرد دستگاه به‌صورت خودکار یا دستی انجام شود. در ادامه به بررسی اجزای مختلف سختی گیر رزینی می‌پردازیم.

مخزن رزین

مخزنی که محل نگهداری رزین است و فرآیند حذف سختی در آن انجام می‌پذیرد. جنس این مخزن می‌تواند فلزی، فایبرگلاس و یا استیل باشد. مخازن تولیدی در شرکت مهتاب گستر به لحاظ طراحی تا 15 بار را تحمل می‌نمایند و در کارکرد نیز بصورت پایدار تا 6 بار و ناپایدار تا 10 بار فشار را تحمل می‌نمایند. نمونه فایبرگلاس این مخازن از چین و تایوان وارد می‌شود و نمونه فلزی آن در کارگاه خود شرکت مهتاب گستر تولید یا ساخته می‌شود.

مخزن آب نمک

مخزن آب نمک (Brine Tank) یکی از اجزای کلیدی سختی‌ گیر رزینی بوده که محل نگهداری محلول آب و نمک است. این محلول در مرحله احیای رزین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. با عبور آب نمک از بستر رزین، یون‌های کلسیم و منیزیم دفع و رزین‌ها با یون سدیم شارژ می‌شوند. عملکرد صحیح این مخزن برای حفظ کارایی و طول عمر سختی‌ گیر بسیار ضروری است.

شیر 

شیر سختی‌ گیر، قطعه‌ای حیاتی برای کنترل جریان‌های ورودی و خروجی آب و آب‌ نمک در دستگاه است. این قطعه، عملکرد کلی سیستم را مدیریت کرده و آن را بین حالت‌های سرویس، شست‌وشو و احیا جابه‌جا می‌کند. تنظیم سرعت و مسیر جریان نیز از وظایف اصلی آن است. شیرهای سختی‌ گیر در انواع اتوماتیک، نیمه‌ اتوماتیک و سلوولو (دستی) تولید می‌شوند که هر کدام متناسب با نوع کاربرد و نیاز سیستم انتخاب می‌شوند.

نمک

نمک نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح سختی‌گیر رزینی دارد، زیرا فرآیند احیای رزین‌ها وابسته به محلول آب‌نمک است. برای تهیه این محلول، استفاده از نمک طعام خالص ضروری بوده و وجود ناخالصی‌ها می‌تواند به رزین آسیب زده و ظرفیت تبادل یونی را کاهش دهد. معمولاً از سنگ نمک با خلوص بالا در سختی‌گیرهای رزینی استفاده می‌شود. یون سدیم موجود در نمک، با جایگزینی یون‌های سختی مانند کلسیم و منیزیم در رزین، امکان حذف سختی آب و تولید آب نرم را فراهم می‌کند.

رزین

رزین‌های سختی‌ گیر پلیمرهای خاصی هستند که به‌طور مؤثر یون‌های مثبت مانند کلسیم و منیزیم را جذب می‌کنند. این رزین‌ها به صورت مهره‌های ریز با قطر 0.5 تا 1 میلی‌متر و ساختار شبکه‌ای طراحی شده‌اند و در آب نامحلول هستند. رزین‌های تعویض یونی معمولاً بی‌رنگ یا کمی زرد بوده و از پلیمرهای ارگانیک ساخته می‌شوند. این رزین‌ها به شکل مهره‌های متخلخل بوده و دارای تعداد زیادی جایگاه فعال روی سطح و درون خود هستند. فرآیند جذب یون‌ها بر روی این مهره‌ها با آزاد شدن یون‌های دیگر همراه است، به همین دلیل این رزین‌ها به رزین‌های تبادل یونی معروفند.

تعداد “پیوندها” در مهره‌های رزین، تعیین‌کننده استحکام و طول عمر آن‌ها است. در سختی‌گیرها معمولاً از رزین‌هایی با پیوند 8% استفاده می‌شود. عواملی همچون کلر و آهن موجود در آب، همچنین شوک هیدرولیک می‌توانند بر طول عمر رزین تأثیر بگذارند. به‌طور معمول، رزین‌های با پیوند 8% به مرور زمان و تحت تاثیر این عوامل، هر سال بین 2 تا 10 درصد تجزیه شده و نیاز به تعویض یا احیا دارند تا کارایی خود را حفظ کنند. در ادامه انواع رزین را معرفی کرده‌ایم.

رزین تصفیه آب کاتیونی

رزین تصفیه آب کاتیونی یکی از اجزای اصلی سختی‌گیرهای رزینی است که با استفاده از فرآیند تبادل یونی، یون‌های سخت مانند کلسیم و منیزیم را از آب حذف می‌کند. این رزین‌ها با جایگزینی یون‌های سدیم، از ایجاد رسوب در لوله‌ها و تجهیزات جلوگیری کرده و کیفیت آب را بهبود می‌بخشند. رزین کاتیونی در تصفیه آب صنعتی و خانگی کاربرد گسترده‌ای دارد و نقش مؤثری در افزایش عمر تجهیزات و کاهش هزینه‌های نگهداری ایفا می‌کند.

رزین آنیونی

این نوع رزین یکی از مواد مهم در تصفیه آب است که برای حذف یون‌های منفی یا آنیون‌ها مانند نیترات، سولفات، کلراید و سیلیکات به کار می‌رود. این رزین‌ها با استفاده از فرآیند تبادل یونی، آنیون‌های نامطلوب موجود در آب را جذب کرده و به‌جای آن‌ها یون‌های هیدروکسید آزاد می‌کنند. رزین آنیونی در سیستم‌های تصفیه آب صنعتی، تولید آب مقطر و اسمز معکوس نقش مهمی داشته و باعث بهبود کیفیت آب و افزایش راندمان تجهیزات می‌شود.

رزین پرولایت

یکی از باکیفیت‌ترین رزین‌های تبادل یونی در حوزه تصفیه آب، رزین پرولایت است که در سیستم‌های سختی‌گیر رزینی، تصفیه آب صنعتی و تولید آب مقطر کاربرد گسترده‌ای دارد. این رزین با توان تبادل یونی بالا، به‌طور مؤثر یون‌های نامطلوب مانند کلسیم، منیزیم یا آنیون‌ها را حذف کرده و باعث بهبود کیفیت آب می‌شود. رزین‌های پرولایت به دلیل طول عمر بالا، پایداری شیمیایی مناسب و راندمان عالی، گزینه‌ای ایده‌آل برای مصارف صنعتی و حساس محسوب می‌شوند.

رزین پرولایت C100 یکی از معروف‌ترین رزین‌های تبادل یونی کاتیونی برای تصفیه آب و سختی‌گیری آب است که از پلی‌استایرن ژل اسید قوی تشکیل شده و در فرم سدیمی (⁺Na) عمل می‌کند. این رزین با ظرفیت تبادل یونی بالا و پایداری فیزیکی مناسب، یون‌های سختی مانند کلسیم و منیزیم را از آب جدا می‌کند و باعث تولید آب نرم می‌شود. برند اصلی این رزین متعلق به شرکت انگلیسی Purolite است و مدل‌های اصلی این رزین در انگلستان تولید می‌شوند، هرچند بخش زیادی از تامین جهانی ممکن است در کارخانه‌های تحت لیسانس در چین انجام شود. مزایای C100 شامل ظرفیت تبادل یونی بالا، پایداری شیمیایی و عمر طولانی است که آن را برای کاربردهای صنعتی و آب سخت مناسب می‌کند.

احیای رزین سختی گیر

به مرور زمان کل دانه‌های رزین با کاتیون‌های معدنی سخت مانند کلسیم و منیزیم پوشانده می‌شود. بنابراین باید دانه‌های رزین مجدداً با سدیم احیاء شوند. این فرآیند، اشباع‌سازی دوباره دانه‌های رزین با سدیم بعنوان احیای رزین شناخته می‌شود. در طی این فرآیند، دانه‌های رزین با یک محلول آب نمک غلیظ شسته می‌شوند. غلظت بالای یون سدیم موجود در آب نمک، کلسیم و منیزم را مجبور می‌کند تا به عنوان ضایعات آزاد شده و توسط جریان آب از مخزن خارج شوند. بعد از فرآیند احیا، کل دانه‌های رزین کاملاً با یون‌های سدیم پوشانده می‌شود.

نکات حائز اهمیت در احیاء رزین سختی گیر

1. غلظت‌ نمک کمتر و بیشتر از ۱۰% اثر کمتری دارد.
2. رزین‌های کاتیونی با محلول کلرید سدیم یا نمک شسته می‌شوند.
3. خلوص نمک عامل بسیار مهمی در احیای رزین کاتیونی است. حتماً از نمک‌های متبلور و یا سنگ نمک در احیاء رزین استفاده نمائید. برای این عمل باید از نمک متبلور شده با خلوص ۹۹% استفاده کنید؛ زیرا در صورت استفاده از نمک معمولی، عمر رزین کاهش یافته و رزین به طور کامل احیا نمی‌شود.
4. مطلقاً از آب خام جهت شستشوی رزین استفاده نکنید؛ زیرا باعث کاهش عمر رزین می‌گردد. توصیه می‌شود برای بار اول احیاء، از آب مقطر استفاده کنید و برای دفعات بعد از آب نرم توسط دستگاه سختی گیر که در ظروف نگهداری برای احیاء از آب مقطر ذخیره کرده‌اید، استفاده کنید.
5. احیاء یا بازیافت جایگاه فعال رزین: در این مرحله با استفاده از آب نمک 10% فرآیند احیاء انجام می‌شود. اکیداً توصیه می‌گردد که جهت تهیه آب نمک از آب نرم تولیدی توسط دستگاه سختی گیر رزینی استفاده کنید. استفاده از آب خام جهت تهیه آب نمک به شدت ظرفیت فعال رزین و طول عمر آن را کاهش می‌دهد. در صورت رعایت اصول ذکر شده، رزین پرولایت حدود 5 سال قابل بهره‌برداری است.
6. شستشوی نهایی و آماده سازی: در نهایت با استفاده از آب نرم، بستر رزین به طور کامل شستشوی می‌شود تا محلول آب نمک به طور کامل از بستر رزین خارج شود.

احیا سختی گیر رزینی چقدر طول می‌کشد؟

کل فرآیند احیای رزین سختی‌گیر معمولاً حدود ۴۰ دقیقه زمان می‌برد و میزان آب مصرفی در این مرحله، به‌طور متوسط ۷ برابر حجم بستر رزین است. در سختی‌گیرهای اتوماتیک، تمامی مراحل احیا شامل شستشو، تزریق آب‌نمک و آبکشی به‌صورت کاملاً خودکار انجام می‌شود. اما در دستگاه‌های تصفیه آب کشاورزی و سختی‌گیرهای نیمه‌اتوماتیک چاه، کنترل و اجرای این مراحل بر عهده اپراتور بوده و نیاز به نظارت دقیق‌تری دارد.

تاثیر کلر بر رزین سختی گیر

کلر یک ماده ضد عفونی کننده عالی است که بسیاری از شهرها برای کنترل باکتری‌های موجود در آب از آن استفاده می‌کنند. همچنین کلر یک اکسید کننده قوی است که بر روی لاستیک و پلاستیک (رزین) اثر می‌گذارد. آب کلردار، دیوینیل بنزن (DVB) را که ماده اتصال در رزین است اکسید می‌کند و از بین می‌برد. هنگامی که پیوند DVB شکسته می‌شود، دانه رزین متورم شده و به یک توده ژل مانند بی فایده تبدیل می‌شود.

تاثیر آهن بر رزین تبادیل یونی

برخی از منابع آبی دارای عنصر آهن هستند. مقدار نمک (سدیم) لازم برای جدا کردن آهن از دانه‌های رزین حدوداً 4 برابر مقدار نمکی است که جهت جدا کردن کلسیم و یا منیزیم نیاز است. اگر آهن از رزین جدا نشود، اکسیژن موجود در آب مولکول آهن را اکسید می‌کند، باعث حجیم شدن 20 برابری رزین می‌شود و اتصالات رزین را شکسته و ظرفیت آن را کاهش می‌دهد.

زمان تعویض رزین سختی گیر

شاید شما نیز با این مشکل روبرو شده باشید که آب خروجی از دستگاه تصفیه آب همچنان دارای ناخالصی بوده و یا شاید مدت زمان احیاء رزین کاهش یافته و شما باید در یک روز به دفعات بیشتری رزین‌ها را احیاء نمایید. اینجاست که متوجه خواهید شد که عمر رزین‌ها خاتمه یافته است. برخی از عوامل مؤثر در کاهش عمر رزین عبارتند از:

1. بالا بودن درصد آهن محلول در آب چاه‌ها
2. بالا بودن میزان کلر موجود در آب لوله‌ کشی مصارف خانگی
3. انقضاء تاریخ مصرف

قیمت رزین سختی گیر

امروزه تقریباً بسیاری از تاسیسات صنعتی و صنایع بزرگ به‌عنوان بخشی از فرآیند کاری خود به فناوری تبادل یونی نیازمند هستند. به‌همین منظور قیمت رزین و مقدار هزینه‌ای که جهت خرید و نگهداری آن انجام می‌شود، دارای اهمیت است. علاوه بر قیمت رزین سختی گیر، باید فاکتورهای مهم در افزایش طول عمر آنها و همچنین شستشوی و احیا آنها را نیز بشناسید. اما امروزه رزین‌های بسیار در کیفیت و برندهای مختلف توسط تولیدکنندگان به بازار عرضه می‌شود که تشخیص کیفیت و میزان کارآمدی رزین‌های تصفیه آب را برای بسیاری از مصرف کنندگان سخت نموده است.

قیمت رزین سختی گیر با توجه به مواد یا فرآیند تولید رزین‌ها، قیمت تولید کننده، نوع رزین، کیفیت آن و اندازه کروی بودن پلیمرهای رزین متفاوت است. رایج‌ترین رزین‌ها IX به دو صورت پلیمرهای ژله‌ای و یا ماکروپروس به بازار عرضه می‌گردد. از رزین سختی گیر ژله‌ای به منظور تصفیه آب‌های سخت و از رزین ماکروپروس برای شرایط تهاجمی و آب‌های بسیار سخت و یا اکسیدی استفاده می‌گردد. رزین ماکروپروس دارای مقاومت شیمیایی و فیزیکی بالا در برابر دماهای بالا، شوک اسمزی و عوامل اکسیدی است.

ظرفیت رزین مورد نیاز

ظرفیت رزین سختی گیر یکی از عوامل مهم در عملکرد بهینه سیستم تصفیه آب است که مستقیماً بر کیفیت آب خروجی تأثیر می‌گذارد. این ظرفیت به فاکتورهایی مانند سطح جاذب رزین، جنس ماده تبادل‌کننده، زمان و میزان تماس در فرآیند احیا و همچنین کیفیت آب ورودی و مقدار مواد احیاکننده بستگی دارد. انتخاب رزین مناسب و کنترل صحیح این عوامل، موجب افزایش راندمان سختی‌گیر، کاهش مصرف نمک و آب، جلوگیری از رسوب‌گذاری و افزایش طول عمر تجهیزات تصفیه آب می‌شود.

به‌طور کلی ظرفیت مواد تبادل یونی معمولاً در محدوده 2 تا 15 meq/gr یا حدود 10 تا 15 kg/m برآورد می‌شود و فرآیند احیای آن‌ها با استفاده از 80 تا 160 کیلوگرم کلرید سدیم برای هر مترمکعب رزین، به‌صورت محلول 5 تا 20 درصد و با جریان 2 تا 40 لیتر در دقیقه انجام می‌گیرد. رزین‌های سختی‌گیر از طول عمر مشخصی برخوردارند که به عوامل مهمی مانند تاریخ تولید، تعداد و زمان‌بندی صحیح بکواش، کیفیت و برند رزین و همچنین میزان آلودگی و درجه سختی آب ورودی بستگی دارد. این عوامل نقش تعیین‌کننده‌ای در عملکرد و دوام رزین دارند.

بکواش و تعویض رزین سختی گیر

در این مرحله با تعویض جهت جریان ورودی، آب به مدت 5 الی 10 دقیقه از بستر رزین عبور کرده و باعث خروجی مواد جامد درشت مولکول از بستر رزین می‌گردد. بکواش همچنین باعث کاهش تراکم بستر رزین و در نتیجه کاهش افت فشار جریان آب می‌گردد. با تجزیه شدن رزین به دلایلی که بالاتر نام بردیم، ظرفیت سختی گیر کاهش می‌یابد. ظرفیت کمتر به معنی احیای مکرر است که باعث هدر رفت نمک و آب خواهد شد. در چنین وضعیتی نیاز است تا رزین دستگاه تخلیه و رزین جدید جایگزین شود.

زمان تعویض رزین کاتیونی

اگر سختی گیر شما هیچ آب نرمی تولید نمی‌کند و یا به سرعت اشباع می‌شود و آب نرم آن به سرعت تمام می‌شود (فقط در مدت یک روز یا همین حدود)، احتمالاً بستر رزینی دچار مشکل است. رزین به طور معمول 10 تا 15 سال دوام می‌آورد. اما آهن موجود در آب چاه و مقدار زیاد کلر در آب شهر می‌تواند باعث تخریب رزین شود. 

بررسی کنید که آیا سختی گیر آب شما با سرعت منظم نمک مصرف می‌کند یا خیر. اگر چنین باشد و آب نرم ندارید، بستر رزین احتمالاً از رسوبات آهن اشباع شده یا توسط کلر آسیب دیده است و دیگر نمی‌تواند توسط آب نمک دوباره احیا شود. اگر مصرف نمک عادی باشد، مشکل به احتمال زیاد سر شیر سوپاپ است به این معنی که بستر رزین اصلاً با آب نمک شارژ نمی‌شود.

نحوه تعویض رزین سختی گیر کهنه با نو

از مواد شیمیایی حذف آهن برای تمیز کردن بستر رزین سختی گیر استفاده کنید. شیر کنترل را از پریز برق جدا کنید و آن را از خطوط آب، خط تخلیه و آب نمک جدا کنید. بست‌هایی را که سر شیر را به شیر بای پس نگه می‌دارند، بردارید. مراقب حلقه‌های O یا مهر و موم باشید تا بتوانید آنها را دوباره نصب کنید. شیر کنترل و لوله توزیع کننده را جدا کنید. با توجه به شرایط خود (اندازه و محل مخزن)، باید آب و رزین‌های کاتیونی را بیرون بریزید یا برای بیرون آوردن آنها از مکش استفاده کنید. رزین‌ها غیر سمی هستند و می‌توانند به راحتی دفع شوند.

در صورت احساس نیاز مخزن به نظافت، می‌توانید قسمت داخلی مخزن را با کلر تمیز کنید. اگر می‌خواهید داخل مخزن سختی گیر تصفیه آب چاه را بشویید، از یک فرچه تمیز و با یک تکه لوله برای گسترش دسته استفاده کنید. اگر قرار است نازل‌های پایین و لوله مرکزی خود را جایگزین کنید، زمان انجام این کار (زمان خالی بودن مخزن گالوانیزه یا FRP) آن خواهد بود. مرحله بعدی ریختن رزین‌های جدید است. اگر قطر مخزن دستگاه سختی گیر شما بیش از 12 اینچ است، توصیه می‌شود قبل از رزین‌ها یک لایه ماسه سنگی 4-6 درون مخزن بریزید.

در مخازن 12 اینچ یا کمتر و مخازن فایبرگلاس، شن سیلیس معمولاً گزینه‌ای غیر ضروری است. اگر نیاز به اضافه کردن شن سیلیس باشد، ابتدا باید لوله توزیع کننده را در مخزن داشته باشید. برای جلوگیری از وارد شدن هرگونه سنگ ریزه یا رزین به داخل لوله توزیع کننده، حتماً قسمت داخلی آن را بپوشانید. در غیر اینصورت مخزن را با رزین کاتیونی پر کرده و دوباره سر شیر را نصب و مجدد دستگاه را به شیر بای پس متصل کنید. سوپاپ را به حالت “در حال کار” برگردانید و نشتی را بررسی کنید.

محاسبه ظرفیت سختی گیر رزینی

ظرفیت سختی گیر رزینی از رابطه زیر محاسبه می‌شود:

C=Q*t*TH*15/73

در این رابطه:

C: ظرفیت سختی گیر برحسب گرین

Q: دبی آب ورودی به دستگاه (m³/hr)

t: مدت زمان بین دو احیا (که معمولاً بین 8-72 ساعت است.)

TH: میزان سختی آب (mg/l یا ppm)

طراحی سختی گیر

ظرفیت سختی گیر بر اساس دبی آب مورد نیاز، سختی آب و ساعت کاری صورت می‌پذیرد و بعد از آن طراحی سختی‌ گیر با انتخاب نوع جنس بدنه، نوع شیر کنترلی، مقدار رزین و نمک انجام می‌شود. واحد محاسباتی ظرفیت دستگاه سختی گیر، گرین است. واحد سختی در کشور آمریکا گرین در گالن (gpg) است که هر یک gpg نشان دهنده وجود یک گرین (64.8 میلی گرم) کربنات کلسیم در یک گالن (3.87 لیتر) آب است.

بنابراین سختی گیر 50.000 گرین می‌تواند 50.000 گالن آب با سختی 1 ppm را تعویض یون کند و سپس باید وارد سیکل احیا شود. با محاسبه ظرفیت سختی گیر، مقدار رزین مورد نیاز و سپس مخزن استاندارد تعیین می‌شود و سایز شیر کنترلی بر اساس دبی آب مورد نیاز و ظرفیت در نظر گرفته می‌شود. انتخاب نوع رزین و نوع شیر کنترلی (دستی، اتوماتیک) بر اساس شرایط پروژه و درخواست مصرف کننده است.

سختی گیر رزینی اتوماتیک یا خودکار

سختی گیر اتوماتیک یا خودکار دستگاهی است که عمل احیای رزین‌های کاتیونی را بصورت اتوماتیک انجام می‌دهد و نیاز به اپراتور ندارد. تفاوت مدل‌های تمام‌اتوماتیک و نیمه‌اتوماتیک در نوع شیر کنترلی نصب شده بر دستگاه است. شیرهای تمام‌اتوماتیک در مدل‌های مختلف و قابل استفاده در دستگاه‌های سختی گیر و فیلتر (شنی–کربنی)، در سایزهای 3/4” و 1” و 2” موجود هستند و پروسه نرم کردن و فیلتراسیون را برحسب زمان و یا حجم آب عبوری، کنترل می‌کنند. شیرهای اتوماتیک سختی گیر تصفیه آب چاه و کشاورزی معمولاً هر 8 ساعت یکبار عمل احیاء را انجام می‌دهند. مدت زمان قابل تنظیم است و بر اساس نیاز هر کاربر تنظیم می‌شود. مدت زمان احیاء اگر خیلی طولانی شود ممکن است باعث کاهش طول عمر رزین‌ها گردد.

سختی گیر رزینی نیمه اتوماتیک

سختی گیر نیمه‌اتوماتیک به دستگاهی گفته می‌شود که مجهز به شیر نیمه‌اتوماتیک بوده و وظیفه کنترل و مدیریت فرآیند فیلتراسیون و کاهش سختی آب را بر عهده دارد. این شیرها در مدل‌های متنوع و سایزهای پرکاربرد ¾ اینچ، 1 اینچ و 2 اینچ تولید می‌شوند و امکان تنظیم دستی در سه حالت مختلف را فراهم می‌کنند. در این سیستم، اپراتور با انجام آزمایش و اندازه‌گیری میزان سختی آب، زمان مناسب احیاء رزین را تشخیص داده و دستگاه را در حالت احیا قرار می‌دهد تا عملکرد بهینه و افزایش طول عمر سیستم تضمین شود.

شیر نیمه اتوماتیک سلووالو (SOLO VALVE)

شیر نیمه‌اتوماتیک سلووالو (SOLO VALVE) یکی از تجهیزات کاربردی در سیستم‌های سختی گیر فلزی است که در سایزهای متنوع از ¾ اینچ تا 2½ اینچ تولید و عرضه می‌شود. این شیر با طراحی کاربردی، امکان کنترل مراحل مختلف عملکرد دستگاه را فراهم کرده و با تنظیم اهرم روی حالت‌های سرویس، بکواش و تزریق آب‌نمک، فرآیند احیای رزین سختی‌گیر به‌سادگی انجام می‌شود. استفاده از شیر سلووالو باعث هدایت صحیح آب نرم، افزایش راندمان تصفیه و بهبود عملکرد کلی سیستم سختی‌گیری آب در مصارف صنعتی و تاسیساتی می‌شود.

سختی گیر دوبلکس

سختی گیر دوبلکس در شرایطی استفاده می‌شود که سیستم رسوب‌گیری و سختی‌گیری آب نیاز به عملکرد مداوم و بدون توقف داشته باشد. این نوع دستگاه دارای دو مخزن مجزا است؛ به‌گونه‌ای که هنگام ورود یکی از مخازن به مرحله احیای رزین، مخزن دوم فرآیند نرم‌سازی آب را ادامه می‌دهد و جریان آب نرم قطع نمی‌شود. سختی گیرهای دوبلکس معمولاً برای ظرفیت‌های بالا و کاربردهای صنعتی انتخاب می‌شوند و شامل دو مخزن اصلی، دو شیر کنترلی و یک مخزن آب‌نمک بوده که باعث افزایش راندمان و پایداری عملکرد سیستم می‌شود.

کاربردهای سختی گیر رزینی

سختی گیر رزینی یکی از تجهیزات مهم در تصفیه و کاهش سختی آب است که در واحدهای مسکونی و صنایع مختلف مانند چرم‌سازی، نساجی، نفت و گاز، پتروشیمی، قالیشویی‌ها، کارخانجات یخ‌سازی، صنایع لبنی، لاستیک‌سازی و صنایع غذایی کاربرد گسترده‌ای دارد. این دستگاه با حذف املاح مسبب رسوب، موجب افزایش راندمان تجهیزات و کاهش هزینه‌های نگهداری می‌شود. از مهم‌ترین موارد استفاده سختی گیر رزینی می‌توان به تصفیه‌خانه‌های آب آشامیدنی، تأمین آب تغذیه بویلرها و دیگ‌های صنعتی، آماده‌سازی آب برج‌های خنک‌کننده و همچنین سیستم‌های موتورخانه در ساختمان‌ها و منازل مسکونی اشاره کرد.

مزایای سختی گیر فایبرگلاس

1. سختی گیر فایبرگلاس در برابر زنگ‌زدگی مقاوم هستند.
2. تحمل مخزن FRP یا فایبرگلاس در برابر گرما، تنش، رسانایی و شرایط آب و هوایی بیشتر است.
3. هزینه‌های ساخت و نگهداری کمتری دارد. در عین حال در محیط‌های بسیار خورنده 5 تا 10 برابر مفاومت بیشتری نسبت به سختی گیر فلزی خواهد داشت.
4. وزن سبک مخزن فایبرگلاس نسبت به نمونه فلزی یا گالوانیزه موجب راحتی در نصب و کنترل دستگاه است.
5. سختی گیر فلزی تنها امکان استفاده از شیر کنترلی دستی را دارد؛ اما در مدل فایبرگلاس از هر دو نوع شیر تمام اتوماتیک و دستی قابل نصب است.

نکته: در آب‌های طبیعی، معمولاً غلظت کلسیم دو برابر منیزم است در حالی که در آب دریا منیزیم حدود 5 برابر کلسیم است.

قیمت دستگاه سختی گیر

قیمت این دستگاه پرکاربرد در تصفیه آب، تابعی از ظرفیت است. تعداد دفعاتی که در روز سیستم تصفیه آب بکواش می‌گردد، جنس بدنه، اتوماتیک یا غیر اتوماتیک بودن شیرها، نوع رزین مورد استفاده درون سیستم تصفیه آب و استیل یا گالوانیزه بودن بدنه فلزی در قیمت دستگاه‌های سختی گیر تأثیر بسزایی دارند. با فرض ثابت بودن قیمت رزین کاتیونی، شیر، آهن آلات و مخازن فایبرگلاس، لیست قیمت دستگاه‌های سختی گیر با شیر اتوماتیک در مقطع نگارش این مقاله به شرح زیر است:

کاربردهای سختی گیر آب

سختی گیر هر جایی که عواملی بنام‌های کلسیم و منیزیم یعنی آهک باعث کاهش دبی یا گرفتگی سوراخ‌ها می‌شود و یا بستن گچ باعث کاهش ضریب تبادل حرارتی می‌شود، کارایی دارد. ذیلاً به بخشی از کاربردهای این دستگاه اشاره می‌نمائیم:

1. سر راه آب جبرانی ورودی به برج خنک کننده
2. جلوگیری از بستن آهک درون لوله‌های رادیاتورهای منازل مسکونی و ساختمان‌های اداری و مجتمع‌های تجاری
3. جلوگیری از پوسیدگی خط تولید کارخانجات صنعتی و تولیدی
4. استفاده از سختی گیر در انتهای پکیج‌های تصفیه فاضلاب به منظور نرم کاهش TH پساب خروجی
5. استفاده قبل از دستگاه‌های تصفیه آب صنعتی و آب شیرین کن‌های دریایی، کشاورزی و دامداری به منظور از بین بردن سختی آب
6. استفاده قبل از بویلرها و دیگ‌های بخار و آب داغ
7. استفاده قبل از دستگاه دیونایزر و دستگاه‌های آب مقطرگیری به منظور از بین بردن کلسیم و منیزیم
8. استفاده رسوب زدا در خشکشویی‌ها به منظور جلوگیری از منافذ ماشین‌های لباسشویی و دستگاه‌های اطو بخار در مقیاس بزرگ
9. استفاده از سختی گیر قبل از ماشین‌های ظرفشویی صنعتی و اسپرسوساز و کلیه سیستم‌های رستوران‌ها و آشپزخانه‌های صنعتی
10. بستن سختی گیر قبل از سیستم منبع کویل دار درون موتورخانه مجتمع‌های مسکونی به منظور جلوگیری از سوراخ شدن کویل‌های مسی

سختی گیر موتورخانه

اهمیت استفاده از سختی گیر در بخش‌های مختلف و در صنایع مختلف برای همگان روشن است. یکی از مکان‌هایی که استفاده از دستگاه رسوب گیر در آنجا بسیار اهمیت دارد و موجب بهبود و بالا رفتن عمر مفید دیگر تجهیزات می‌شود، موتورخانه است. همانطور که می‌دانید یکی از وظایف اصلی موتورخانه، تولید آب گرم برای کاربردهای مختلف است. این کار توسط دیگ‌های بخار و بویلر صورت می‌گیرد.

یکی از مشکلات شایع که در گذشته بخاطر عدم وجود دستگاه سختی گیر رخ می‌داد، وجود رسوب در تجهیزات و شبکه لوله‌ کشی موتورخانه بود. برای رفع این مشکل از دستگاه سختی گیر موتورخانه استفاده می‌شود. آب‌هایی که دارای سختی نسبتاً بالای هستند، قبل از ورود به تجهیزات موتورخانه ابتدا از درون این سیستم تصفیه آب عبور داده می‌شود و بعد به سمت تجهیزاتی همچون دیگ‌های بخار هدایت می‌شوند. 

همانطور که می‌دانید در بسیاری از مناطق کشور ما نیز سختی در آب وجود دارد. به همین علت استفاده از سیستم‌های تصفیه آب رزینی در موتورخانه برای کارکرد بهتر تجهیزات الزامی است. البته شما می‌توانید با توجه به نیاز خود از دو نوع سختی گیرهای رزینی و یا الکترو مغناطیسی استفاده کنید. استفاده از سختی گیر مغناطیسی تنها رسوب گرفتن تجهیزات و لوله‌ها را به تأخیر می‌اندازد.

نکات مهم در زمان استفاده از سختی گیر رزینی

1. دقت کنید که آب ورودی به دستگاه رسوب‌گیر نباید درون مخزن باقی بماند و راکد شود؛ چون این امر باعث کاهش کیفیت و پایین آمدن عمر مفید رزین‌ها می‌شود.
2. یکی از نکاتی که در مورد استفاده از رزین باید مورد توجه قرار دهید این است که کیسه‌های رزین که درب آنها باز می‌شود باید در تماس با آب باشد. در غیر این صورت رزین کاتیونی کیفیت خود را از دست می‌دهد. بخاطر داشته باشید که وجود رطوبت برای نگهداری رزین‌های تبادل یونی الزامی است.
3. سعی نمایید حداقل هر دو روز یکبار با استفاده از کیت‌های سختی سنج میزان سختی آب خروجی را کنترل نمایید.
4. برای بالابردن کیفیت کار سختی گیر به غیر از نوع رزین که می‌بایست استاندارد و از مرغوبیت بالا برخوردار باشد، توصیه می‌شود حتماً از سنگ نمک با خلوص بالا استفاده گردد تا ناخالصی سنگ نمک باعث کاهش کیفیت رزین‌های تبادل یونی نشود.
5. نکته آخر که به شما پیشنهاد می‌کنیم استفاده از فیلتر کربن یا فیلتر شنی در مواردی است که آب ورودی به سختی گیر دارای گل و لای یا املاح زیاد باشد.

روش نصب و راه اندازی سختی گیر

همانطور که اشاره شد، نصب سختی گیر و یا دستگاه ضد رسوب (رسوب زدا) در قسمت‌های مختلف تاسیسات و بخصوص در تجهیزات موتورخانه بسیار مهم و تاثیر گذار است. این امر به گفته اکثر کارشناسان، تکنسین‌ها و مهندسین تاسیسات یکی از اساسی‌ترین مواردی است که در طراحی و راه اندازی موتورخانه مرکزی بایست مورد توجه قرار گیرد. نکته‌ای که در اینجا اهمیت پیدا می‌کند، روش صحیح نصب و راه اندازی دستگاه سختی گیر است که در ادامه مطلب روش نصب و راه اندازی این دستگاه را توضیح خواهیم داد.

مکان قرارگیری دستگاه سختی گیر

در زمان نصب دستگاه تصفیه آب سخت به موارد زیر توجه داشته باشید.

1. سعی نماید محل نصب دستگاه در نزدیکی کف شور و خروجی فاضلاب قرار گیرد.
2. محلی را برای نصب انتخاب نماید که در آینده برای سرویس و نگهداری دستگاه توسط تکنسین فضای کافی وجود داشته باشد.
3. بهتر است مخزن محلول آب و نمک در نزدیک‌ترین فاصله به مخزن اصلی قرار گیرد.
4. از قرار دادن دستگاه سختی گیر در مجاورت فضاهای که خاصیت اسیدی، مغناطیسی و یا مکان‌های که لرزش دارند خودداری نمایید. این موارد باعث کم شدن عمر مفید دستگاه و اختلال در عملکرد مناسب رسوب زدا می‌شود.
5. سعی کنید دستگاه رسوب گیر را در مکانی سرپوشیده نصب نماید تا در معرض مستقیم نور خورشید، باد و باران نباشد.
6. از قرار دادن دستگاه سختی گیر آب در نزدیکی تجهیزات گرمازا خودداری کنید. دمای مناسبی که در قسمت تخلیه باید مد نظر باشد نباید کمتر از 5 درجه سانتیگراد و یا بیشتر از 50 درجه سانتیگراد باشد.

مراحل نصب دستگاه رسوب گیر

مراحل نصب دستگاه سختی گیر به طور کلی شامل موارد زیر است:

1. انتخاب محل نصب: دستگاه سختی گیر باید در مکانی خشک، قابل دسترسی و نزدیک به منبع آب ورودی نصب شود. این محل باید فضای کافی برای سرویس و نگهداری دستگاه داشته باشد.
2. بررسی سیستم لوله‌کشی: لوله‌های ورودی و خروجی آب باید به درستی متصل به دستگاه باشند. از صحت و انسداد نداشتن لوله‌ها و اتصالات اطمینان حاصل کنید.
3. نصب شیر کنترل: شیر کنترل جریان آب باید به درستی بر روی دستگاه نصب شده و مطابق با دستورالعمل کارخانه تنظیم شود.
4. اتصال به منابع برق (در صورت نیاز): اگر دستگاه نیاز به انرژی برق دارد، باید به منبع برق مناسب وصل شود.
5. اتصال به سیستم آب نمک (در صورت نیاز): در صورت استفاده از سختی گیر رزینی، باید مخزن نمک به دستگاه متصل شود تا فرآیند احیا انجام گیرد.
6. تست اولیه: پس از نصب، دستگاه باید مورد آزمایش قرار گیرد تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید. بررسی کنید که هیچ‌گونه نشتی وجود نداشته باشد و سیستم به درستی جریان آب را کنترل کند.
7. تنظیمات نهایی: پس از نصب، تنظیمات دستگاه باید مطابق با نیاز سیستم انجام شود تا کارایی مطلوب حاصل شود.

سختی گیر مغناطیسی

این مدل یک سیستم رسوب زدای فیزیکی است که بر اساس قرارگیری آهن ربا در اطراف یک لوله طراحی شده است. اما همه سیستم‌های فیزیکی یکسان نیستند و یا از یک فن‌ آوری استفاده نمی‌کنند. عوامل مختلفی بر عملکرد و کارایی سختی گیر مغناطیسی تأثیر می‌گذارند. سختی گیرهای مغناطیسی مانند سایر سیستم‌های فیزیکی بدون ایجاد تغییر در ترکیب آب و بدون نیاز به محصولات شیمیایی یا نمک، از ایجاد آهک در تاسیسات جلوگیری می‌کنند. یون‌های کلسیم و بی کربنات که در آب وجود دارند و مسئول تشکیل رسوب هستند، با جریان آب از طریق لوله‌ها حرکت می‌کنند.

وقتی آب از قسمت لوله مجهز به سختی گیر مغناطیسی عبور می‌کند، یون‌های کلسیم و بی کربنات تحت تأثیر تغییرات قطبی پی در پی در میدان‌های مغناطیسی آهن‌ربا (مثبت-منفی) قرار می‌گیرند. تغییر مداوم قطب با سرعت ثابت باعث تشکیل ریز بلورهای آهک غیر رسوب آور می‌شود. این فرایند به عنوان هسته شناخته می‌شود و باعث می‌شود تا آهک به لوله‌ها یا عناصر حرارتی نصب نچسبد. رسوب زدای مغناطیسی عملکرد متغیری دارد؛ زیرا در اثر عوامل مختلفی مانند جریان آب یا نوع نصب قابل تغییر است. به همین دلیل اندازه‌گیری اثربخشی تصفیه آب درون سختی گیر مغناطیسی امکان پذیر نیست.

سختی گیر خانگی

سختی گیر آب در واحدهای مسکونی با هدف جلوگیری از ایجاد رسوبات آهکی در تجهیزاتی مانند پکیج، آبگرمکن، ماشین لباسشویی و ماشین ظرفشویی مورد استفاده قرار می‌گیرد و نقش مهمی در افزایش طول عمر این وسایل دارد. استفاده از این دستگاه با کاهش اثرات آب سخت، از بروز مشکلاتی مانند خشکی پوست و مو، ایجاد لکه روی لباس‌ها و باقی‌ماندن رد املاح روی ظروف جلوگیری می‌کند. به‌کارگیری سختی گیر علاوه بر بهبود کیفیت آب مصرفی، موجب کاهش مصرف مواد شوینده و افزایش کارایی سیستم‌های خانگی نیز می‌شود.

سختی گیر پکیج

همان‌طور که قبلا اشاره شد یکی از مشکلات آب سخت، رسوب در آبگرمکن و پکیج است که نسبت به دیگر وسایل و تجهیزات بیشتر در معرض این مشکلات قرار دارند. وجود رسوبات در آبگرمکن و پکیج در عملکرد دستگاه تاثیر مستقیم داشته و هر چه حجم این رسوبات بیشتر شود باعث افت حرارتی می‌شود. برای جلوگیری از این اتفاق از انواع مختلف سختی گیر می‌توان استفاده نمود.

نوعی از این سیستم‌ها به نام سیستم‌های نرم کننده آب به روش شیمیایی برای حل این مسئله در پکیج‌ها وجود دارد. این دستگاه از یک کارتریج پلی فسفات که در داخل هوزینگ استوانه‌ای شکل قرار گرفته، تشکیل شده است. زمانی که آب از سختی گیر پکیج عبور می‌کند، ذرات پلی فسفات در آب حل می‌شوند و با ترکیب با یون کربنات تشکیل فسفات کلسیم می‌دهند که در آب محلول بوده و رسوب نمی‌کند. سختی گیر، سختی را حذف نمی‌کند تنها از رسوب آن در پکیج جلوگیری می‌کند.

شوک هیدرولیک در سختی گیر چیست؟

تصور کنید آب در لوله جاری است و شما شیر را می‌بندید و آب سریعاً متوقف می‌شود. هنگامی که آب جاری بلافاصله متوقف می‌شود، موج شوکی ایجاد می‌شود که از طریق سیستم لوله‌ کشی به داخل بستر رزین سختی گیر می‌رود. این اثر کوبش، شوک هیدرولیکی نام دارد که باعث شکسته شدن دانه‌های رزین کاتیونی می‌شود.

در انتها با توجه به درخواست تعداد زیادی از کسانی که با مهتاب گستر بعنوان بزرگترین شرکت تامین تجهیزات گرمایشی و سرمایشی و سازنده تاسیسات تهویه مطبوع تماس می‌گیرند، کاتالوگ سختی گیر رزینی موجود جهت دانلود ایشان در این قسمت بارگزاری شده است. شایان ذکر است کاتالوگ سختی گیر رزینی با کیفیت بالاتر و دیتای فنی‌تر در دست تهیه و تدوین است که به محض آماده شدن جهت دانلود به جای کاتالوگ موجود آپلود خواهد شد. چنانچه اطلاعات موجود در کاتالوگ سختی گیر رزینی ناقص بود، جهت کسب اطلاعات بیشتر با همکاران من در شرکت مهتاب گستر بگیرید و یا به کاتالوگ سختی گیر رزینی مراجعه کنید.

سوالات متداول (FAQ) درباره سختی گیر

1. سختی گیر آب چیست و چگونه عمل می‌کند؟
   سختی گیر دستگاهی برای حذف یون‌های کلسیم و منیزیم از آب است که با رزین تبادل یونی، از تشکیل رسوب در لوله‌ها و تجهیزات صنعتی و خانگی جلوگیری می‌کند.
2. زمان مناسب احیای سختی گیر چه موقع است؟
   زمان احیا به میزان مصرف آب و درجه سختی آب ورودی بستگی دارد و معمولاً با آزمایش سختی آب یا کاهش راندمان سیستم تعیین می‌شود.
3. مزایای استفاده از سختی گیر رزینی چیست؟
   کاهش رسوب، افزایش طول عمر تجهیزات، کاهش مصرف انرژی و مواد شوینده و بهبود کیفیت آب مصرفی از مهم‌ترین مزایای سختی‌گیر رزینی محسوب می‌شود.
4. سختی گیر در چه مکان‌هایی کاربرد دارد؟
   این دستگاه در منازل، موتورخانه‌ها، بویلرها، برج‌های خنک‌کننده، صنایع غذایی و واحدهای صنعتی برای جلوگیری از رسوب و افزایش راندمان سیستم استفاده می‌شود.
5. تفاوت سختی گیر تک‌مخزنه و دوبلکس چیست؟
   مدل دوبلکس دارای دو مخزن بوده و بدون توقف آب نرم تولید می‌کند، اما نوع تک‌مخزنه هنگام احیا موقتاً از مدار خارج می‌شود.
6. چگونه ظرفیت مناسب سختی‌ گیر انتخاب می‌شود؟
   ظرفیت دستگاه بر اساس میزان مصرف آب، سختی آب ورودی، نوع کاربری و تعداد مصرف‌کنندگان تعیین می‌شود تا عملکرد بهینه و اقتصادی فراهم گردد.